ربات مدیریت گروه تلگرام: کار هر ربات، دسترسی امن و چک‌لیست انتخاب

ربات مدیریت گروه تلگرام (که به آن ربات محافظ یا ضد اسپم گروه هم می‌گویند) رباتی است که به گروه اضافه و ادمینش می‌کنید تا کارهایی را که خود تلگرام ندارد خودکار انجام دهد: پاک کردن لینک دعوت و تبلیغ، کپچا برای عضو تازه، فیلتر کلمه، اخطار و اخراج خودکار و بستن شبانه‌ی گروه. پیش از نصب بدانید که ربات ادمین همه‌ی پیام‌های گروه را می‌بیند؛ پس انتخابش یک تصمیم امنیتی است، نه سلیقه‌ای.

اینجا فهرست رتبه‌دار نمی‌بینید؛ گفته‌ایم تلگرام خودش چه دارد، ربات چه چیزی از گروه می‌بیند و چه اختیاری هرگز به آن ندهید. رفتار ربات‌ها را از مستندات رسمی ربات‌های تلگرام و قابلیت هر ربات را فقط از سایت و مستندات خودش خوانده‌ایم.

ربات مدیریت گروه تلگرام چیست و کی واقعاً لازم است؟

بخش بزرگی از کاری که مدیران گروه از ربات انتظار دارند، امروز در خود تلگرام هست و به هیچ برنامه‌ی بیرونی اختیار ادمینی نمی‌دهد. تنظیمات بومی را در راهنمای قفل گروه تلگرام گزینه به گزینه باز کرده‌ایم؛ اینجا فقط خلاصه‌اش:

اگر نیازتان در این جدول هست، ربات لازم ندارید و گروه بدون ربات ادمین امن‌تر است.

ربات مدیریت گروه چه کارهایی می‌کند که تلگرام نمی‌کند؟

ستون آخر جدول مثال‌هایی است که در مستندات رسمی خود ربات‌ها دیده‌ایم، نه برداشت ما.

ربات مدیریت گروه چه پیام‌هایی از گروه شما را می‌بیند؟

طبق بخش Privacy Mode در مستندات رسمی تلگرام، هر رباتی که به گروه اضافه می‌شود به‌طور پیش‌فرض در «حالت حریم خصوصی» است و فقط این‌ها را می‌گیرد: فرمان‌هایی که صریحاً برای خودش است (مثل /command@this_bot)، پاسخ‌هایی که به پیام خودش داده می‌شود، پیام‌هایی که از طریق خودش فرستاده می‌شود، و همه‌ی پیام‌های سرویسی مثل ورود و خروج اعضا، به‌علاوه‌ی فرمان‌های عمومی کاربران (مثل /start) اگر آن ربات آخرین رباتی باشد که در گروه پیام فرستاده.

ولی همان سند صریحاً می‌گوید این حالت برای ربات‌هایی که ادمین گروه شده‌اند اعمال نمی‌شود: «ربات‌های ادمین همیشه همه‌ی پیام‌ها را دریافت می‌کنند». سازنده‌ی ربات هم می‌تواند حالت حریم خصوصی را با فرمان /setprivacy خاموش کند تا ربات حتی بدون ادمین بودن همه‌چیز را ببیند. ربات مدیریت گروه برای پاک کردن پیام باید ادمین باشد، پس عملاً همه‌ی پیام‌های گروه شما به سرور سازنده‌ی آن ربات می‌رسد.

طبق پرسش‌های متداول رسمی ربات‌ها، ربات‌ها به‌طور معمول پیام ربات‌های دیگر را نمی‌بینند تا در حلقه‌ی بی‌پایان گیر نکنند. وضعیت حریم خصوصی هر ربات هم در فهرست اعضای گروه نمایش داده می‌شود؛ رباتی که به پیام‌ها دسترسی دارد و نمی‌دانید چرا آنجاست، همین الان بررسی کنید.

پس در گروهی که مشتری‌ها شماره‌ی سفارش یا نشانی می‌نویسند، فقط رباتی بگذارید که سیاست حریم خصوصی منتشرشده دارد؛ Rose مثلاً با فرمان /privacy امکان دیدن و پاک کردن داده‌های ذخیره‌شده را می‌دهد.

به ربات مدیریت گروه چه دسترسی‌ای بدهیم؟

وقتی ربات را ادمین می‌کنید، تلگرام فهرست اختیارات را نشان می‌دهد. بعضی راهنماهای خود ربات‌ها، از جمله راهنمای شروع Rose، پیشنهاد می‌کنند همه‌ی اختیارات را بدهید تا همه‌ی قابلیت‌ها باز شود. ما پیشنهاد دیگری داریم: با کمترین اختیار شروع کنید و هر وقت قابلیتی کار نکرد، فقط همان یک اختیار را اضافه کنید. تعریف هر اختیار از فهرست رسمی اختیارات ادمین در Bot API آمده است.

چرا «افزودن ادمین» خط قرمز است؟ اگر ربات یا سرورش هک شود، با این اختیار می‌تواند حساب‌های دیگری را ادمین کند و گروه را به هم بریزد. همین قاعده‌ی «کمترین اختیار» برای ادمین‌های انسانی در راهنمای ادمین و سطح دسترسی آمده است.

بهترین ربات مدیریت گروه تلگرام رایگان را چطور انتخاب کنیم؟ (چک‌لیست)

ربات مناسب برای گروه پشتیبانی یک فروشگاه با ربات مناسب یک گروه بحث آزاد فرق دارد. به‌جای رتبه، این هشت پرسش را بپرسید:

1. نام کاربری دقیق است؟ ربات‌های جعلی با نام شبیه زیادند؛ مستندات Rose هم صریحاً همین هشدار را داده. نام کاربری را از سایت رسمی ربات بردارید.
2. سازنده مشخص است؟ سایت، مستندات و پشتیبانی دارد؟ وگرنه پیام‌های گروه شما به جای نامعلومی می‌رود.
3. سیاست حریم خصوصی دارد؟ چه چیزی ذخیره می‌کند و آیا راهی برای پاک کردن داده هست؟
4. با کمترین اختیار کار می‌کند؟ اگر بدون «افزودن ادمین» یا «تغییر اطلاعات» کار نمی‌کند، کنارش بگذارید.
5. فارسی را درست می‌فهمد؟ فیلتر کلمه باید شکل‌های مختلف یک واژه، مثل «ی» و «ك» عربی، را بگیرد؛ با چند پیام آزمایشی بسنجید.
6. چه چیزی رایگان است؟ پیش از اینکه گروه به ربات وابسته شود، ببینید کدام قابلیت پولی است.
7. هنوز فعال است؟ ربات رهاشده از کار می‌افتد ولی ادمین می‌ماند؛ هر چند ماه فهرست ادمین‌ها را مرور کنید.
8. چیزی از حساب شخصی شما می‌خواهد؟ ربات مدیریت گروه هرگز به شماره‌ی تلفن، کد ورود یا رمز دومرحله‌ای شما نیاز ندارد. اگر خواست، کلاهبرداری است؛ جزئیاتش در راهنمای امنیت حساب آمده است.

ما ربات‌های فارسی‌زبان را نسنجیده‌ایم؛ همین هشت پرسش را روی آن‌ها هم اجرا کنید.

چند ربات شناخته‌شده و آنچه مستندات خودشان می‌گوید

سه ربات زیر را به‌خاطر مستندات عمومی و سایت رسمی‌شان آورده‌ایم، نه به‌عنوان رتبه‌بندی. هر ادعای جدول از سایت خود همان ربات در مهر ۱۴۰۵ خوانده شده و ممکن است بعداً عوض شود. هیچ‌کدام ربات رسمی تلگرام نیستند؛ پرسش‌های متداول Rose هم صریحاً می‌گوید پروژه‌ای مستقل است و تلگرام تأییدش نکرده.

یک هشدار ویژه‌ی گروه‌های فارسی: Rose قفلی به نام rtl دارد که طبق مستنداتش «هر پیام دارای حروف راست‌به‌چپ مثل عربی و عبری» را می‌گیرد. فارسی هم راست‌به‌چپ است؛ اگر این قفل یا قفل همه‌چیز (all) را روشن کنید، احتمالاً همه‌ی پیام‌های فارسی پاک می‌شود؛ مستندات Rose فقط از «عربی و عبری» نام برده و فارسی را صریح ذکر نکرده، پس پیش از روشن کردنش در یک گروه آزمایشی امتحان کنید. قفل‌های cyrillic و cjk برعکس برای گروه فارسی مفیدند، چون بخشی از اسپم‌ها با خط روسی یا چینی می‌آیند.

راه‌اندازی ربات مدیریت در گروه، گام به گام

مسیر برای هر ربات یکسان است؛ فقط فرمان‌ها فرق می‌کنند.

1. نام کاربری را از منبع رسمی بردارید: از سایت ربات؛ لینک‌های دارای startgroup مستقیم صفحه‌ی انتخاب گروه را باز می‌کنند.
2. ربات را به گروه اضافه کنید: از پروفایل ربات گزینه‌ی Add to Group (افزودن به گروه) را بزنید و گروه را انتخاب کنید.
3. با کمترین اختیار ادمینش کنید: Edit (ویرایش) ← Administrators (مدیران) ← Add Administrator (افزودن مدیر)، ربات را انتخاب کنید و فقط Delete Messages و Ban Users را روشن بگذارید.
4. زبان را تنظیم کنید: اگر ربات فارسی دارد، زبان پاسخ‌هایش را فارسی کنید (در Rose با /setlang) تا اعضا بفهمند چرا پیامشان پاک شد. عضو غیرفارسی‌زبان می‌تواند پیام ربات را با ترجمه در تلگرام بخواند.
5. سه قانون اول را بگذارید: قفل لینک دعوت گروه‌های دیگر، کپچا برای عضو تازه و سقف اخطار. بقیه را وقتی مشکلش واقعاً پیش آمد اضافه کنید.
6. با حساب غیرادمین آزمایش کنید: قفل‌ها و فیلترها روی ادمین‌ها اثر ندارند؛ اگر با حساب ادمین خودتان آزمایش کنید، فکر می‌کنید ربات کار نمی‌کند.
7. قوانین را اعلام کنید: قوانین را خودتان سنجاق کنید تا ربات اختیار سنجاق لازم نداشته باشد.
8. هفتگی بازبینی کنید: اگر پیام سالمی پاک شده، قانون را نرم‌تر کنید.

ساخت ربات مدیریت گروه تلگرام: BotFather و سورس گیت‌هاب

ساختن خود ربات ساده است: در گفت‌وگو با @BotFather فرمان /newbot را بفرستید، یک نام نمایشی و یک نام کاربری بدهید و یک توکن بگیرید. طبق راهنمای رسمی BotFather، نام کاربری ربات بین ۵ تا ۳۲ نویسه است، فقط حروف لاتین و عدد و زیرخط دارد، باید به bot ختم شود و بعداً عوض نمی‌شود. توکن مثل رمز است؛ اگر لو رفت با /token توکن تازه بگیرید. ساخت ربات از صفر، از تنظیم توضیح و فرمان‌ها تا انتخاب زبان برنامه‌نویسی یا ابزار بدون کد، در راهنمای ساخت ربات تلگرام آمده است.

بخش سخت، نوشتن و نگه داشتن منطق ربات است. سورس‌های آماده‌ی گیت‌هاب برای مدیریت گروه هستند، ولی سه چیز لازم دارند: سروری که شبانه‌روز روشن بماند، دسترسی پایدار آن سرور به api.telegram.org (که ممکن است از سرورهای داخل ایران در دسترس نباشد؛ پیش از خرید سرور اتصالش را آزمایش کنید)، و کسی که با هر تغییر تلگرام کد را به‌روز کند. یک محدودیت رسمی را هم در طراحی در نظر بگیرید: طبق پرسش‌های متداول رسمی، هر ربات در یک گروه بیش از ۲۰ پیام در دقیقه نمی‌تواند بفرستد؛ رباتی که برای هر پیام پاک‌شده یک توضیح می‌فرستد، در هجوم اسپم زود به این سقف می‌خورد.

پیش از اجرای هر سورس گیت‌هاب، تاریخ آخرین کامیت، مجوز (license) و اینکه توکن یا پیام‌ها را به کجا می‌فرستد را بخوانید؛ کدی که توکن را به آدرس ناشناس بفرستد در عمل جاسوس‌افزار است. اگر سورس یا ربات می‌خرید، باید با توکن ربات کار کند نه با شماره و کد ورود حساب شخصی شما؛ چنین اسکریپتی کل حساب را در اختیار گرداننده می‌گذارد.

ربات کار نمی‌کند؟ جدول «مشکل ← علت ← راه حل»

ربات گروه را مرتب می‌کند، زنده نمی‌کند

ربات مدیریت مزاحم‌ها را بیرون نگه می‌دارد، ولی گفت‌وگو نمی‌سازد. اگر قرار است فقط شما بنویسید و بقیه بخوانند، شاید اصلاً کانال به کارتان بیاید نه گروه؛ این انتخاب را در مقایسه‌ی کانال و گروه تلگرام باز کرده‌ایم. لینک دعوت با تأیید ادمین همراه کپچای ربات هم ترکیب خوبی است (راهنمای لینک دعوت تلگرام).

گروه‌های تازه معمولاً با مشکل برعکس روبه‌رو می‌شوند: آن‌قدر خلوت‌اند که هیچ‌کس اول حرف نمی‌زند. بعضی مدیران در این مرحله از ممبر گروه تلگرام یا ممبر آنلاین گروه برای پر کردن شمارنده‌ی اعضا استفاده می‌کنند. صادقانه بگوییم: این اعضا گفت‌وگو را شروع نمی‌کنند و جای محتوای خوب و ادمین فعال را نمی‌گیرند. اگر چنین سفارشی دادید، پیش از آن ربات ضد هجوم را برای همان بازه خاموش کنید یا آستانه‌اش را بالا ببرید، وگرنه ربات خودش ورودها را بن می‌کند.

جمع‌بندی

ربات مدیریت گروه برای فیلتر کلمه، کپچا، اخطار پلکانی، حالت شب، ضد هجوم و گزارش لازم است؛ بقیه را تلگرام خودش دارد. هر رباتی که ادمین می‌کنید همه‌ی پیام‌های گروه را می‌بیند؛ پس نام کاربری را از سایت رسمی بردارید، فقط حذف پیام و محدود کردن اعضا را بدهید، «افزودن ادمین» را هرگز ندهید و ربات‌های خاموش را از فهرست ادمین‌ها پاک کنید.